گفته « التّسبيح التّنزيه » . سبحان بقول طبرسى اسم مصدر و بقول راغب مصدر است مثل غفران و معنى آن تسبيح است و نصب آن چنان كه گفته‌اند براى مفعول مطلق بودنست . صحاح و قاموس و اقرب گفته است : معنى سبحان اللَّه يعنى خدا را از بدى بطور كامل كنار ميدانم « أبرّئ اللَّه من السّوء برأة » . سبحان اللَّه و سبحانك بتصريح اهل لغت گاهى براى تعجب آيد مثل * ( قُلْ سُبْحانَ رَبِّي هَلْ كُنْتُ إِلَّا بَشَراً رَسُولًا ) * اسراء : 93 . * ( سُبْحانَكَ هذا بُهْتانٌ عَظِيمٌ ) * نور : 16 . تسبيح در قرآن بنفسه متعدى شده مثل * ( سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الأَعْلَى ) * اعلى : 1 . و نيز با باء مثل * ( فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظِيمِ ) * واقعة : 74 . و ايضا با لام نحو * ( سَبَّحَ لِلَّه ما فِي السَّماواتِ وَالأَرْضِ . . . ) * حديد : 1 . چون « سبّح » در آيهء اوّل متعدى بنفسه است ميدانيم كه در آيهء دوّم باء براى تعديه است زيرا با هم فرقى ندارند لذا بايد آن را بمعنى استعانت و ملابست نگرفت الميزان نيز احتمال تعديه را داده است . * ( سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الأَعْلَى ) * * ( فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظِيمِ ) * در اين دو آيه همچنين در آيهء 96 واقعة و 52 حاقّه . امر بتسبيح اسم پروردگار شده بر خلاف آيات ديگر كه تسبيح ذات پروردگار است مثل * ( وَسَبِّحُوه بُكْرَةً وَأَصِيلًا ) * احزاب : 42 . * ( وَسَبِّحْه لَيْلًا طَوِيلًا ) * انسان : 26 . و آيات ديگر . گفته‌اند : مراد از اسم ، مسمّى يعنى ذات حق تعالى است و گفته‌اند : مراد از ذكر اسم ، تعظيم مسمّى است و نيز گفته‌اند مراد از اسم ، ذكر است و گفته‌اند : تنزيه اسم تنزيه مسمّى است . ناگفته نماند مراد از تسبيح اسم قطعا تسبيح مسمّى است و در ذكر اسم مسمّى چنان مجسّم است كه اصلا توجّهى باسم نيست آنگاه كه يا اللَّه و سبحان اللَّه ميگوئيم توجّه فقط بذات پروردگار است و بالف و لام و هاء اللَّه ابدا توجّهى نيست و تسبيح اسم جز تسبيح مسمّى چيز ديگر نميشود